Hoe weet je of je je dharma leeft? Dit zijn de tekenen

Het is een vraag die bijna iedereen heeft die serieus met yoga filosofie aan de slag gaat: hoe weet ik nou of ik echt leef vanuit mijn dharma?

Het eerlijke antwoord is dat het moeilijk concreet uit te leggen is. Maar er zijn wel degelijk tekenen. En er is een fundament uit de yoga traditie zelf: dat je helpt om op koers te blijven.

Dharma is geen emotioneel gevoel

Het eerste wat mensen vaak denken is dat dharma een gevoel is. Iets wat je voelt als een warm gloed, of een moment van inspiratie. Maar dat is het niet, of in ieder geval niet alleen dat.

Dharma leven is niet een gevoel. Het is niet je emoties. Het is een dieper weten. Het gaat achter voelen en achter emoties. Het is weten dat het klopt. Een intern gevoel van: ik weet dat dit mijn waarheid is. Ik weet dat dit klopt. De hele wereld kan tegen me zijn, en alsnog ga ik het doen.

Dat is hoe sterk dharma is. Je wordt er bijna magnetisch naartoe getrokken. Maar, en dit is belangrijk: dat gevoel van weten is iets wat zich moet ontwikkelen. In het begin is het een zaadje. Dat moet gaan bloeien.

Wil je weten hoe je je dharma ontdekt? Lees dan ook ons blog Dharma: 6 tips om jouw unieke levenspad te ontdekken.

Van inzicht naar belichaming: de Dharma-blauwdruk

Op een gegeven moment wil je de stap gaan maken van: het is niet maar een abstract concept wat in mijn hoofd leeft, maar ik wil dit gaan belichamen. Ik wil er echt iets mee gaan doen.

En dat is precies waar veel mensen vastlopen. Ze hebben een gevoel van richting, een besef van wie ze zijn. Maar hoe breng je dat in de praktijk? Hoe zorg je dat je leven ook echt die kant op gaat?

Dat is waar de Dharma-blauwdruk om de hoek komt. De blauwdruk bestaat uit jouw persoonlijke regels, jouw persoonlijke wetten, jouw persoonlijke principes. Het is de container, het fundament waarop jij de belichaming van je dharma gaat bouwen.

Zodat je niet allerlei dingen aantrekt die niet belangrijk zijn voor je dharma, die er niet bij horen. Dat je gefocust blijft, dat je richting houdt. Dat je prana, je levensenergie, gestuurd wordt naar dingen die bijdragen aan het ontvouwen en belichamen van je dharma. En dat je leven die kant op gaat.

Die blauwdruk wil je zo vormen dat hij je helpt om op koers te blijven. Zodat je je niet verliest in allerlei dingen die misschien helemaal niet bijdragen aan jouw mooiste, meest betekenisvolle leven. Dat is hoe je de Dharma-blauwdruk kunt zien: wat zijn de principes, de regels in jouw leven waardoor je op koers blijft?

Waarom je die blauwdruk nodig hebt: de link met het achtvoudige pad

Die gedachte persoonlijke principes als fundament voor een betekenisvol leven, is niet nieuw. Ze zit diep ingebakken in de yoga traditie zelf.

In de Yoga Sutras van Patanjali beschrijft hij het achtvoudige pad. Dat pad bestaat uit acht stappen: Yama, Niyama, Asana, Pranayama, Pratyahara, Dharana, Dhyana en Samadhi.

Asana (de houdingen die we in een yogales doen) is de derde stap. Niet de eerste. Het pad begint met Yama en Niyama. En dat is geen toeval.

Yoga is chitta vritti nirodha. Yoga is het kalmeren van de patronen, de gedachtes, de wervelingen van de geest. Zodat we helder kunnen zien wat daarachter zit: wie we werkelijk zijn. Dat is wat Patanjali zegt dat yoga is.

Maar als je constant karmisch een sneeuwbal aan het worden bent: stress die je aantrekt, chaos, ellende in je leven. Dan is het onmogelijk om die wervelingen van de geest tot bedaren te brengen. Dan kun je nooit helder zien wie je bent. En dan kun je je dharma ook niet belichamen.

Lees meer over het achtvoudige pad in ons uitgebreide blog: Het achtvoudige pad van Yoga de 8 stappen uitgelegd.

Yama en Niyama: de container voor je dharma

Daarom beginnen Yama en Niyama het pad. Ze zijn er niet willekeurig. Ze zijn er om een bepaalde basisstabiliteit te creëren, zodat je leven geen karmische sneeuwbal wordt van stress en chaos waardoor je nooit het doel van yoga bereikt.

Yama zijn de universele leefregels richting de buitenwereld hoe je je gedraagt ten opzichte van anderen. Niyama zijn de persoonlijke disciplines richting jezelf. Samen zijn het in totaal tien principes.

Eén van die principes is Ahimsa: geweldloosheid. Niet alleen fysiek, maar ook verbaal. De reden waarom zo’n principe erin zit is simpel: als jij geweld pleegt, op wat voor manier dan ook, creëer je disbalans en chaos in je leven. En dan is het onmogelijk om die wervelingen van de geest te kalmeren, zodat je helder kunt zien wie je bent.

Zo kun je de Yama’s en Niyama’s ook zien als de klassieke versie van jouw eigen Dharma-blauwdruk. Ze vormen de container. Ze zorgen ervoor dat je prana gestuurd wordt naar wat er werkelijk toe doet.

Lees meer over alle Yama’s en Niyama’s in ons blog: Yamas en Niyamas de basis van de yoga filosofie.

De concrete tekenen dat je op koers zit

Dan toch terug naar de oorspronkelijke vraag: hoe weet je of je je dharma leeft?

Ten eerste: dat innerlijk weten wordt sterker. Hoe meer je het zaadje nurtureert, hoe meer je gaat voelen: ik weet gewoon dat dit klopt. Mensen om me heen zijn het er misschien niet mee eens, maar ik weet gewoon dat ik dit moet doen. Ik heb geen keuze. Dit is gewoon mijn pad, mijn richting.

Ten tweede: je intenties manifesteren zich sneller. Dat betekent niet dat je nooit weerstand krijgt. Bepaalde weerstand en obstakels helpen je ook om het karakter te krijgen dat nodig is om je dharma te belichamen. Maar je loopt niet meer steeds vast in hetzelfde karma-cirkeltje.

En ten derde misschien wel het eerlijkste teken van allemaal: kijk naar hoe je keuzes maakt. Maak je ze vanuit je hogere zelf, of vanuit angst, overleving, twijfel, beïnvloeding van de maatschappij? Niet omdat anderen dat vinden, niet omdat dit financiële zekerheid biedt, niet omdat je vader of moeder dit zegt, niet omdat je zo bent opgevoed.

Nee: honderd procent jouw eigen pad. Dat je voelt dat het klopt. Dat het echt vanuit jou komt in plaats van vanuit conditionering. Dát is wanneer je weet dat je vanuit dharma leeft.

De diamant onder de modder

Zie dharma als een diamant die diep van binnen in je zit. Op die diamant zit gewoon een laag modder een dikke laag van gewoontes, programmeringen, overtuigingen, conditioneringen, stress. Alles wat je hebt meegemaakt.

Elke keer dat je een practice doet, trap je een klein beetje van die modder van die diamant af. Dat blijf je gewoon doen. Elke keer een klein beetje eraf krabben. Tot dat op een bepaald moment er een stukje van die echte diamant tevoorschijn komt. Dan krijg je een gevoel van: wauw. Dit is het. Dit is waar ik naartoe moet.

Dat een stukje doorkomt betekent nog niet dat alle modder eraf is. Maar het geeft je richting. En je Dharma-blauwdruk, jouw persoonlijke principes, is wat zorgt dat je die richting vasthoudt. Consistentie is alles. Do your practice and all is coming.

Wil je daar serieus mee aan de slag? Bekijk dan de Discover Your Dharma training: een 100-daags programma waarin je stap voor stap je levenspad ontdekt en leert belichamen.

Veelgestelde vragen

Wat is de Dharma-blauwdruk?
De Dharma-blauwdruk is een set van jouw persoonlijke principes en leefregels die als container dient voor het belichamen van je dharma. Het zijn de regels waardoor je op koers blijft, zodat je prana gestuurd wordt naar wat werkelijk bijdraagt aan jouw meest betekenisvolle leven.

Wat is het verschil tussen dharma en je levensdoel?
Dharma is meer dan een doel dat je nastreeft. Het is wie je bent en wat je te brengen hebt in de wereld. Het omvat je talenten, je essentie en de unieke bijdrage die jij kunt leveren. Een levensdoel kun je kiezen; dharma ontdek je.

Wat hebben Yama en Niyama met dharma te maken?
De Yama’s en Niyama’s creëren de basisstabiliteit die nodig is om helder te kunnen zien wie je bent. Zonder die stabiliteit is je leven te chaotisch om de diepe rust te vinden van waaruit dharma zichtbaar wordt. Ze zijn de klassieke versie van de Dharma-blauwdruk: de container, niet het doel.

Hoe weet ik of ik vanuit angst of vanuit dharma leef?
Kijk naar hoe je keuzes maakt. Als je een keuze maakt omdat het veilig voelt, omdat anderen het verwachten, of omdat je bang bent voor wat er anders gebeurt, dan is dat angst. Als je een keuze maakt omdat je innerlijk weet dat het klopt, ook al is het spannend of onzeker, is dat dharma.

Moet ik eerst stress-vrij zijn voordat ik mijn dharma kan leven?
Nee. Je hoeft geen perfecte versie van jezelf te zijn. Maar consistent werken aan je practice, aan het kalmeren van de geest, aan het losmaken van conditionering brengt je steeds dichter bij de kern. Elke practice krabt een beetje modder van de diamant.