Be Strong, Be Healthy, Be Happy!

Blog

28 nov 2014

Waarom mediteren? 11 wetenschappelijk bewezen voordelen van meditatie

Waarom mediteren?

Mediteren wordt door veel mensen al snel als iets ‘zweverigs’ gezien. Nederlanders zijn daar ‘te nuchter’ voor.

En ik moet je wat bekennen…

Toen ik net begon met Yoga vond ik mediteren en alles daar om heen ook maar vreemd. Terwijl ik diep van binnen eigenlijk wel wist dat het heel goed voor me was.

Toch richtte ik me liever op alle Asana’s om te zorgen dat ik me gewoon fit en gezond voelde.

Ik deed toen bijna elke dag aan Yoga, thuis of in een les, en was fysiek superfit. Maar toch miste er iets, waarvan ik gehoopt had dat met Yoga te bereiken.

Ik was nog steeds de ene dag heel vrolijk, en de andere dag niet te genieten. Soms was ik lui, soms actief. Soms gestresst, soms heel ontspannen etc.

Kortom, ik liet me leiden door externe factoren. Dingen waar ik eigenlijk helemaal niets aan kon doen. En toch hadden die dingen grote invloed op hoe ik me die dag voelde.

Totdat ik een artikel las over Yoga op een Amerikaanse website.

Daarin stond dat je meditatie moest zien als het trainen van de geest of gedachten (je ‘mind’).

Dus als je bijvoorbeeld hardlopen of fitness doet om je lichaam fit te houden, dan doe je mediteren om je geest te trainen.

Hatha YogaHa / Tha – Verbinding van lichaam en geest, en niet alleen het lichaam.

Vanaf dat moment ben ik me verder gaan verdiepen in meditatie en de voordelen van mediteren.

Ik zal aan je proberen uit te leggen waarom mediteren goed voor je is met behulp van een aantal onderzoeken die de positieve effecten van mediteren aangetoond hebben.

Wat is mediteren?

Wat is mediteren eigenlijk precies?

“Meditation is a precise technique for resting the mind and attaining a state of consciousness that is totally different from the normal waking state. It is the means for fathoming all the levels of ourselves and finally experiencing the center of consciousness within.”

Deze definitie van meditatie (Dhyana in het Sanskriet) wordt gegeven door Yogainternational.com.

Laat het me uitleggen.

Zie je geest of gedachten als een soort gereedschap. Mediteren is een techniek om dit gereedschap te leren gebruiken.

De eerste stap is om het goed te leren gebruiken, is door het te observeren. Hoe werkt het? Wat kan ik er mee?

Daarna kan je het zo effectief mogelijk gebruiken.

Meditatie is een natuurlijke manier om je geest te leren kennen en te trainen. Het trainen van de gedachten is absoluut niet eenvoudig. Het vergt veel oefening.

Dit is ook niet raar. Als je dit nog nooit gedaan hebt, zijn je gedachten in feite al je hele leven ‘de baas’ over je.

Je gedachten bepalen bijvoorbeeld wat je eet en hoeveel je eet. Of je gaat sporten, of voor de TV gaat hangen. Of je vroeg op staat, of lang in je bed blijft liggen. Etc.

Je gedachten doen in principe wat ze willen doen.

Onzin?

Hoe vaak kan jij succesvol tegen jezelf zeggen – ‘Ok, nu stoppen met zorgen maken en alleen maar positieve gedachten denken’ – ?

Je gedachten zijn dus de baas. Meditatie kan er voor zorgen dat je meer controle krijgt over deze gedachten.

Meer controle, zodat je je minder laat leiden door emoties.

Hoe werkt meditatie?

Heel simpel gezegd is mediteren net als rusten.

Heb je gesport, dan heeft je lichaam rust nodig om zich te herstellen. Je geest en gedachten zijn niet anders.

De hele dag door krijgen je allerlei impulsen en verwerken je hersenen ontzettend veel informatie. Geluiden, geuren, gevoelens etc.

Slapen zorgt voor een groot aandeel van het herstellen van de geest. Maar soms houden je gedachten vast aan bepaalde dingen en kan zelfs slaap niet zorgen dat je deze dingen op de juiste manier verwerkt.

Denk aan belangrijke toetsen, een belangrijke datum, iemand die vervelend tegen je heeft gedaan of andere dingen waar je je gedachten maar niet vanaf kunt zetten.

Je kan dan gewoon niet stoppen met piekeren en blijft je maar zorgen maken over deze angsten.

Zou het wel goed gaan?

Waarom doet diegene zoiets tegen mij?

Heb ik wel goed genoeg geleerd?

Wat vindt diegene van mij?

Ben ik wel goed genoeg?

Etc.

Waarom mediteren goed voor je is…

Meditatie op dit niveau werkt door je meer bewust te worden van deze gedachten en emoties die we ervaren.

Meditatie probeert deze problemen niet op te lossen, maar je houding ten opzichte van deze problemen te veranderen. Wat meer ontspanning creëren eigenlijk.

Als je wat meer ervaring hebt met mediteren gaat het meer om de ware aard van deze gedachten te observeren en te leren begrijpen.

Je gedachten zijn er nog wel, maar je neemt ze eigenlijk niet meer persoonlijk. Ze zijn er, je bent je ervan bewust dat ze er zijn, en je bent er tevreden mee. Wat deze gedachten ook mogen zijn.

Ik moet er bij zeggen dat dit soms best lastig uit te leggen en te begrijpen is. Mediteren en de voordelen van meditatie kan je dan ook alleen hebben door te oefenen en het te ervaren.

Je kunt wel bepaalde dingen uit boeken lezen. Maar je zal toch echt zelf aan de slag moeten om je geest te trainen.

En dit gebeurt niet van de ene op de andere dag.

waarom mediteren

Waarom mediteren? 11 wetenschappelijk bewezen voordelen van meditatie

Vaak lees ik artikelen op het Internet waarin gezegd wordt dat mediteren goed is tegen stress en dat je er meer ontspannen van wordt en je gelukkiger voelt etc.

Misschien heb je deze artikelen ook wel eens gelezen?

Veel van wat er geschreven wordt is ook waar. Maar ik kom eigenlijk maar heel weinig artikelen tegen die uitleggen waarom deze voordelen van meditatie er nu zijn.

Leuk dat meditatie helpt tegen stress, maar waaruit blijkt dat?

Ik denk dat dit een van de redenen is waarom veel mensen mediteren al snel zweverig vinden.

Zonde, want er zijn echt heel veel voordelen van mediteren die veel mensen zouden kunnen helpen de kwaliteit van hun leven te verhogen.

Hieronder daarom de grootste voordelen van meditatie die wetenschappelijk bewezen zijn. Dus geen verzonnen zweverige positieve effecten, maar keihard wetenschappelijk bewijs ;-).

1. Voorkomen van depressie

Een van de grootste voordelen van mediteren is dat het helpt depressie te voorkomen en te genezen.

Een van de kenmerken van mensen met depressie is het piekeren en de rondspinnende gedachten in het hoofd.

In feite leven mensen met depressie constant in het verleden of in de toekomst. Ze piekeren over wat er gebeurd is of wat er komen gaat.

Een onderzoek heeft aangetoond dat meditatie kan je helpen om meer in dit moment te leven.

Door je meer bewust te zijn va het NU maak je je automatisch minder zorgen over het verleden en de toekomst.

2. Meer emotionele balans

Een onderzoek uit 2012 heeft aangetoond dat mensen die mediteren blijvende emotionele balans creëren.

In het onderzoek werden de hersenen van mensen die aan een 8-weekse meditatie cursus meededen gescand.

Hieruit bleek dat na de cursus de hersenactiviteit in het deel van de hersenen wat de emoties regelt lager was.

Dit betekent niet dat je als je mediteert helemaal geen emoties meer hebt, maar dat je deze beter onder controle hebt.

Zie de wereld om je heen als een soort tornado storm. Hij gaat alle richtingen op en er kan van alles gebeuren. Daar heb je geen invloed op.

Waar je wel invloed op hebt zijn je gedachten en emoties. Mensen die mediteren laten zich niet alle kanten op wegblazen door de storm, maar zitten stil en krachtig in het midden van deze storm.

3. Compassie ontwikkelen

Een van de andere positieve effecten van mediteren is dat mensen die dit doen meer compassie ontwikkelen. Niet alleen compassie met andere mensen, maar ook compassie voor zichzelf.

Toen de Dalai Lama voor het eerst de westerse wereld bezocht, was hij verbaasd dat de betekenis van het woord ‘compassie’ slecht verwees naar compassie voor anderen.

In het Boeddhisme betekent compassie zowel compassie hebben voor anderen als voor jezelf. Je kan simpelweg geen compassie voor anderen hebben als je niet eerst compassie hebt voor jezelf.

Het goede nieuws is dat je compassie kunt trainen. Een onderzoek heeft aangetoond dat alleen al een korte meditatie de compassie van mensen met 50 procent kan verhogen.

4. Betere focus en concentratie

Verschillende studies van o.a. de Harvard Universiteit hebben aangetoond dat door meditatie Alpha Golven in de hersenen toenemen.

De zogenaamde ‘Alpha staat’ zorgt er voor dat je beter kunt leren en meer informatie kunt verwerken. We zijn creatiever en we gebruiken onze beide hersenhelften.

Daarnaast wordt informatie in onze omgeving die ons kan afleiden er juist uitgefilterd door deze Alpha golven.

Kortom, we kunnen ons dus beter concentreren en focussen.

5. Je wordt gelukkiger

Social psycholoog Daniel Goleman heeft in zijn boek ‘Destructive Emotions’ verschillende experimenten gedaan met Lama Oser, de rechterhand van de Dalai Lama, met meer dan dertig jaar ervaring in mediteren.

Een hersenscan wees uit dan Lama Oser’s verbinding tussen beide hersenhelften veel hoger was dan gemiddeld.

Hoe hoger dit ratio tussen de linker en de rechter hersenhelft, hoe gelukkiger mensen zijn.

6. Verminderde schrikreactie

Mensen hebben een schrikreactie als er iets onverwachts plotseling gebeurt.

Je weet vast wel wat ik bedoel. Je knippert een ogenblik met je ogen als eerste reactie.

Iedereen heeft dit. Zelfs de meest getrainde politiemensen. Elke keer als ze een geweer afvuren, knipperen ze alsnog met hun ogen, ook al weten ze het gaat gebeuren.

Lama Oser was de eerste persoon ooit die zijn schrikreactie kon onderdrukken.

Op het moment dat hij mediteert is hij zo ontspannen, zo gefocust dat niets hem af kan leiden.

Waarom is dit een van de voordelen van mediteren?

Er is een sterke correlatie tussen de angsten van mensen en deze schrikreactie. Hoe minder deze schrikreactie dus is, hoe minder angstig iemand is.

Op zijn beurt is angst weer verbonden aan stress, depressie en talloze aandoeningen.

Een best wel belangrijke vinding dus…

7. Sterker immuun-systeem

Je denkt misschien dat mediteren alleen maar psychologische voordelen heeft. Toch zijn er ook fysieke voordelen van mediteren.

Zo injecteerde Jon Kabat-Zinn een aantal deelnemers van een meditatieprogramma met een virus om te testen hoe hun immuunsysteem daarop zou reageren.

De mensen die meededen aan het programma bewezen een sterker immuun systeem te hebben en sneller te herstellen dan mensen die niet mediteerden.

8. Minder angst

In hetzelfde onderzoek over het meditatie programma liet Jon Kabat-Zinn zien dat mensen die mediteren minder last van angsten hebben.

Al na een paar weken mediteren (45 min per dag) hadden studenten die meededen minder angsten dan de controle groep.

Hieronder een video (in het Engels) waarin Jon Kabat-Zinn uitlegt wat meditatie volgens hem is (als je een paar minuutjes hebt zeker het kijken waard!):

9. Lagere bloeddruk

In Amerika heeft ongeveer 1 op de 3 mensen een verhoogde bloeddruk.

Door een verhoogde bloeddruk hebben mensen meer kans op hart- en vaatziekten, een hartaanval, hartfalen en nieraandoeningen.

Een studie aan de Universiteit van Kentucky heeft aangetoond dat Transcendente Meditatie (het herhalen van een mantra) de bloeddruk aanzienlijk verlaagt.

10. Minder eenzaamheid

Eenzaamheid is een groot verborgen probleem in Nederland. Vooral veel ouderen zijn eenzaam.

Een gevoel van eenzaamheid kan zowel onze fysieke als mentale gezondheid beschadigen.

Een studie van J. David Creswell heeft aangetoond dat 30 minuten mediteren per dag, het gevoel van eenzaamheid drastisch kan verlagen.

11. Betere slaap

Een onderzoek gedaan onder mensen die last hebben van slaapproblemen heeft aangetoond dat meditatietechnieken de kwaliteit van de nachtrust, de hoeveelheid slaap en de efficiency van de slaap verbeterden.

Doordat mensen een betere nachtrust hadden, werd ook de kwaliteit van hun leven overdag beter.

Word je een supermens door te mediteren?

Als je nu nog niet wilt beginnen met mediteren weet ik het ook niet meer ;-).

Door bovenstaande voordelen van mediteren lijkt het misschien wel alsof je een soort supermens wordt als je mediteert. Is dat ook zo?

Niet echt. Het is meer het benutten van je ware potentie. Doordat we vaak geleefde worden en ons laten leiden door onze emoties, staan we vaak niet eens stil bij wat we als mensen allemaal kunnen.

Door mediteren creëer je simpelweg meer bewustzijn voor deze eigenschappen en door training krijg je er meer controle over. Je wordt dus geen supermens, maar juist meer jezelf.

Welke voordelen van meditatie heb jij ervaren?

Ik ben erg benieuwd naar welke voordelen van meditatie jij hebt ervaren.

Herken je bovenstaande punten? Of ervaar je juist hele andere dingen?

Laat het me in de reacties hieronder weten!

PS: Wil je beginnen met mediteren? Deze tips helpen je op weg!

Ontvang ons gratis Ebook!

Download direct ons gratis Ebook t.w.v. € 17! Laat je email achter en je kan meteen beginnen met lezen!

4 Responses

  1. Paul

    4 weken 10 min/dag mediteren en ik slaap opmerkzaam beter, en ervaar veel minder stress, Blijven mediteren zeg ik tegen mezelf 🙂

    1. Rolf

      Geweldig om te horen Paul! Dit is inderdaad een van de effecten van regelmatig mediteren. Je hele systeem komt tot rust, waardoor je beter tot ontspanning kunt komen. Lekker mee door gaan inderdaad!

Laat een reactie achter